Tagarchief: circulaire economie

ISO 14001 koppelt milieu aan bedrijfsstrategie

ISO14001, Circulaire Economie, HLS
De herziene ISO 14001-norm sluit beter aan bij trends als MVO en circulaire economie. De directie moet voortaan zelf aan de bak om de ‘groene’ positie van het bedrijf in de keten te verbeteren en het milieubeleid meer te verankeren in de algemene bedrijfsstrategie.

Bedrijfsstrategie

De certificatie van het milieumanagementsysteem van het bedrijf was tot voor kort een taak die hoofdzakelijk op het bordje van de KAM-medewerker (kwaliteit, arbo en milieu) lag. Was het certificaat verkregen, dan kreeg de brave borst een klopje op de schouder van de directie, die snel overging op ‘business-as-usual’, zoals de omzetgroei van het bedrijf en het veroveren van nieuwe klanten en markten. Met de herziene versie van ISO 14001 is dat voorbij. In de nieuwe norm ligt een dwingende taak voor het management om het milieubeleid en de bedrijfsstrategie met elkaar in lijn te brengen.

De directie moet voortaan zelf aan de bak

ISO 14001-certificaat

SCCM, waarin overheid, bedrijfsleven en certificatie-instellingen participeren, beheert het certificatieschema voor ISO 14001. De organisatie heeft het schema volledig vernieuwd. Ruim 2200 bedrijven in ons land hebben een ISO 14001-certificaat. Medio september was de nieuwe ISO 14001-norm een feit. Volgens de Engelstalige tekst is de directie ‘accountable’ en moet ze dus haar verantwoordelijkheid nemen voor de effectiviteit van het milieumanagementsysteem.

Betrokken management

Het management van het bedrijf moet voortaan haar betrokkenheid bij de ontwikkeling en uitvoering van het milieubeleid laten zien. Milieu wordt nu aan bedrijfsstrategie gekoppeld. Dat de herziene ISO 14001-norm een meer strategisch karakter heeft en beter aansluit bij waar het in de boardroom om gaat, zoals goed bestuur, voldoen aan geldende wet- en regelgeving – ook wel ‘compliance’ genoemd – en het in kaart brengen van risico’s en kansen. Een apart hoofdstuk over leiderschap benadrukt de nieuwe rol van het management en dan praten we niet alleen over de hoogste baas, maar over alle managementlagen binnen de organisatie tot de teamleiders op de werkvloer. Al diegenen die het managementsysteem tot een goed werkend geheel moeten maken.

De herziene ISO 14001-norm voorziet ook in de handvatten om de positie en rol van het bedrijf in de keten beter te bepalen. De oude norm ging uit van het beheersen van de directe milieu-impact, zoals emissies van het bedrijf zelf, en het beïnvloeden van indirecte milieuaspecten waar de organisatie mogelijkheden zag.

Breed perspectief

Dat laatste is in de nieuwe editie veel concreter gemaakt. Een bedrijf moet een vinger zien te krijgen achter wat het voor het milieu kan doen vanuit wat in de norm het ‘levenscyclus-perspectief’ is genoemd. Denk aan het mogelijk terugnemen van afgedankte producten om daar grondstoffen uit terug te winnen. In zijn moderner jasje haakt ISO 14001 zo beter aan bij de trend van de circulaire economie. Levenscyclusanalyses (LCA’s) vraagt de norm overigens niet. Een bedrijf moet goed weten wat er bij zijn toeleveranciers en zijn klanten speelt. Dat staat ook in de oude norm, maar wordt nu expliciet benoemd. Het ketenaspect is veel minder vrijblijvend. De ruimte voor verschillende interpretaties is uit de norm gehaald. Er is geen enkele discussie meer over mogelijk. Ketenbeheer, dus de blik naar buiten, is een kernvereiste geworden.

Ook vraagt de nieuwe ISO 14001 meer aandacht voor de context van het bedrijf, denk aan belanghebbende partijen als het bevoegd gezag, klanten, maatschappelijke organisaties en omwonenden. Bedrijven die voor het certificaat opgaan, moeten actief de belangrijke ontwikkelingen buiten de bedrijfspoort gaan identificeren die wezenlijk zijn voor hun milieubeleid. Een bedrijf dat bijvoorbeeld ambities koestert om zijn water-footprint te verminderen, moet ook naar het waterverbruik van zijn toeleveranciers kijken. De nieuwe normen sluiten zo beter aan bij de trend van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO).

HLS structure

Een van de wezenlijke verbeteringen is de komst van een eenduidige structuur en uniform begrippenkader in de teksten van zowel ISO 9001 als 14001. De zogeheten High Level Structure, kortweg HLS, biedt een gemeenschappelijke basis om eenvoudig systemen te integreren. De basistekst is de norm. Wat belangrijk is voor bedrijven die zowel aan kwaliteit als milieu doen. Bedrijven kunnen ISO9001 en ISO14001 nu makkelijker in één managementsysteem onderbrengen. De basiseisen zijn hetzelfde. Voorheen verschilden de teksten voor ISO 9001 en 14001. Integratie in één systeem was soms een zoekplaatje.

Lagere kosten

Simpel gezegd krijgen de ISO-normen een ‘plug-in’structuur. De ISO-kern op basis van de HLS, die dient als backbone van het managementsysteem, kan worden verdiept voor allerlei onderwerpen, zoals MVO (ISO 26000) en compliance (ISO 19600). De modulaire opbouw kan certificatie voor bedrijven makkelijker maken. Als de kern al een keer is beoordeeld en gecertificeerd kan de focus bij een volgende audit liggen op de specifieke aanvulling, bijvoorbeeld op het vlak van arbomanagement. De kosten voor certificatie kunnen dan wel eens omlaag gaan.

Die soepelere integratie zal er niet toe leiden dat bedrijven met een ISO 9001-certificaat er snel even ISO 14001 bij zullen doen. Dat wordt wel makkelijker, maar bedrijven moeten toch een substantieel aantal inspanningen doen voor ISO 14001. Dat wordt niet opeens een invuloefening. ISO 14001-gecertificeerde bedrijven zullen wisselend met de nieuwe norm omgaan. De oude certificaten zijn geldig tot eind 2018. Het ene bedrijf is nou eenmaal verder dan het andere. Er zijn bedrijven die al volop in de geest van de nieuwe norm handelen en duurzaam ondernemen hebben opgepakt. Weer andere bedrijven zijn daar nog verre van. Er zijn nou eenmaal veel verschillen tussen bedrijven.

Bron: NEN

Circulaire economie: waar liggen uw kansen?

circulaire economieDe circulaire economie (CE) rukt op. Steeds meer bedrijven besteden bij het ontwerpen van hun producten en in hun bedrijfsvoering aandacht aan het terugwinnen en efficiënt gebruiken van grondstoffen en materialen. Zo ontstaat een productiesysteem van gesloten kringlopen.

Wat is een circulaire economie?

Vernieuwing is nodig om de Nederlandse economie op een hoog niveau te houden. Innovatie en efficiëntie spelen hierin een belangrijke rol. We zien steeds meer bedrijven die bij het productontwerp en in de bedrijfsvoering aandacht besteden aan het terugwinnen en efficiënt gebruiken van grondstoffen en materialen. Steeds meer bedrijven doen dat ook samen. Het resultaat is dat de productie van een lineair systeem – ‘take, make and waste’ – verschuift naar een productiesysteem van gesloten kringlopen.

Op deze manier werken wordt ‘circulair ondernemen’ genoemd. Het economisch systeem dat hierdoor ontstaat noemen we een circulaire economie. Dit is een economie die slimmer omgaat met grondstoffen, het milieu minder belast, de kosten verlaagt en meer banen creëert.

Meer lezen over circulaire economie,  ga naar https://www.circulairondernemen.nl 

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen anno nu?

MVO, duurzaamMaatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) is ondernemen met aandacht voor people (je eigen werknemers en de maatschappij als geheel), planet (je impact op het milieu) en profit (ondernemen met winst). Inmiddels zijn ook diverse andere termen in zwang. Hierna lees je in het kort de verschillen en overeenkomsten.

Duurzaam ondernemen

Vooral kleine ondernemers spreken liever over duurzaam ondernemen dan over mvo. Bij duurzaam ondernemen ligt de nadruk vooral op de eigen organisatie, de eigen medewerkers en de eigen impact op het milieu. Er wordt minder naar de samenleving en het milieu als geheel gekeken. Mvo op iets kleinere schaal dus, wat ook minder verwachtingen schept. Wie duurzaam onderneemt, houdt bij alle beslissingen rekening met het welzijn van de medewerkers, de impact van de eigen activiteiten op de samenleving en het milieu. Het gaat een stap verder dan alleen de wettelijke verplichtingen volgen. De focus ligt op de lange termijn. Door duurzaam te ondernemen, zorg je ervoor dat je bedrijf ook in de toekomst kan rekenen op loyale medewerkers, draagvlak in de omgeving en minder afhankelijkheid van uitputtelijke bronnen.

Groen Ondernemen

Bij groen ondernemen ligt de nadruk sterker op het milieu dan op de maatschappij. Groen ondernemen kan bijvoorbeeld door met tweedehands materialen te werken, vervuilende stoffen te vervangen voor niet-vervuilende, alleen duurzame energie te gebruiken, zelf duurzame energie op te wekken en geen afvalstoffen te produceren. Je kunt jezelf groen noemen als jouw negatieve impact op het milieu veel kleiner is dan die van vergelijkbare bedrijven, of als je zelfs aan milieuverbetering doet door je werkzaamheden.

Ethisch ondernemen

Hier ligt de nadruk sterker op de maatschappij. Je werknemers fatsoenlijk behandelen of expliciet kansen bieden aan groepen die een afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Vooral in ontwikkelingslanden, waar vanuit de overheid weinig is geregeld om arbeiders rechten te geven, is ethisch ondernemen belangrijk. Denk bijvoorbeeld aan Fair Trade, waarbij arbeiders een minimumloon krijgen waarvan ze kunnen leven en zich kunnen verenigen. Je onderneemt ook ethisch door alleen voor toeleveranciers te kiezen die zich aan deze normen houden. In Nederland kun je ethisch ondernemen door bijvoorbeeld ex-gedetineerden, schoolverlaters, Wajongers, mensen met een verstandelijke of lichamelijke beperking of 55-plussers een kans te bieden.

Maatschappelijk betrokken ondernemen (mbo)

Mbo gaat nog een stap verder dan mvo. Bij mvo houd je rekening met mens en milieu bij de bedrijfsvoering, mbo gaat over wat je als ondernemer kunt bieden aan de maatschappij of het milieu, vooral in je directe werkomgeving. Sommige bedrijven lenen bijvoorbeeld eens in de zoveel tijd werknemers uit om vrijwilligerswerk in eigen dorp of stad te doen, of voeren onbezoldigd activiteiten uit voor een goed doel. Je kunt ook producten of diensten doneren. Ook dit is maatschappelijk betrokken ondernemen.

Sociaal ondernemen

Sociaal ondernemen is het signaleren van een sociaal probleem (op het gebied van mens, dier, milieu, kunst, cultuur, onderwijs) en dit op een ondernemende manier willen oplossen. Het hoofddoel van de onderneming is dus een sociale verandering teweegbrengen. Winst maken staat niet meer voorop, maar de sociale onderneming is niet afhankelijk van giften of subsidies.

Bron: mkbservicedesk